Σφηνάκι #58 – Αντιφασιστικός Κοινωνικός Αυτοματισμός

Πάει καιρός που έχει να γραφτεί κάτι εδώ. Ο συντάκτης το παρόντος αμφιταλαντευόταν διαρκώς μεταξύ δύο θεματολογιών: Είτε μιας θεματολογίας επί καθημερινών θεμάτων, είτε να γραφτεί κάτι για τον λόγο που τελικά…δεν γράφεται τίποτα. Διότι, ναι, κάθε μέρα στο δρόμο, σου δίνει κι ένα θέμα για σχολιασμό, αλλά από την άλλη, έχει σχεδόν 11 μήνες να δημοσιευτεί κάτι εδώ.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους/την autonome antifa, για την αφορμή που μου έδωσε/έδωσαν να γραφτεί ένα κείμενο που ταυτόχρονα θα μου δίνει την ευκαιρία να σχολιάσω ένα θέμα του δρόμου και της καθημερινότητας και επιπροσθέτως θα συμπεριλαμβάνει και την εξήγηση για το γεγονός οτι τόσο καιρό, αρνούμαστε γενικότερα να γράψουμε οτιδήποτε άλλο. Η αφορμή, αυτό το poster, το οποίο είδαμε κάπου στο Χαλάνδρι:

https://autonomeantifa77.files.wordpress.com/2016/10/2016-10-mko_poster.pdf

Η απογοήτευση έχει ούτως ή άλλως ήδη έρθει εδώ και χρόνια από την προσωπική μου επαφή με τα κοινωνικά/πολιτικά κινήματα. Η απογοήτευση έρχεται για τον συνηθισμένο λόγο οτι, σε όλες μα όλες τις περιπτώσεις, όλα αυτά τα κινήματα, αυτο-εγκλωβίζονται σε μια σπείρα εσωστρέφειας και μυωπικής αντίληψης της πραγματικότητας, με δράσεις που περιορίζονται σε τόπο και χρόνο και με πολιτική σκέψη που στην καλύτερη περίπτωση καθοδηγείται από μια συγκεκριμένη σχολή (πχ Μαρξιστική, Καστοριαδική, κτλ κτλ), στη χειρότερη διέπεται από τους νόμους της αντι-δρασης: Αντί-καπιταλισμός, Αντι-φασισμός, αντί-ότι-δεν-γουστάρει-ο-καθένας, δηλαδή μια εξ ορισμού αρνητική σκέψη, με την φιλοσοφική έννοια του όρου, για να μην περάσω στην ψυχολογική. Ό,τι κι αν συμβαίνει, η σκέψη σας, σύντροφοι, είτε καθοδηγείται τόσο πολύ από το θυμικό σας και στην καλύτερη να κάψετε κανένα τρόλεϋ, ή κάποιο αυτοκίνητο εκδοτικού οίκου, είτε είναι τόσο πολύ κονσέρβα που ο λόγος σας τρεκλίζει απ’το σκορβούτο. Λοιπόν, όσο τα γράφω αυτά, μ’αρέσει να φαντάζομαι αντιδράσεις του στυλ «μιλάτε κι εσείς που έχετε blog που ονομάζεται «αντιφασιστικό;!» απλώς γιατί είναι η καλύτερη αφορμή να σας παραπέμψω, σε όσα έχουμε εξ’αρχής γράψει στην ενότητα «Η ιδέα» (και όχι ιδεολογία) και να υπενθυμίσουμε οτι ο μαγαρισμός των ιδεών και των εννοιών, είναι χαρακτηριστικό της μεταβιομηχανικής εποχής (βλέπε φιλελεύθερος, αντιφασίστας, ριζοσπάστης, αριστερός κτλ κτλ)…

Ας περάσουμε λοιπόν στην ουσία: Διαβάζουμε το poster των συντρόφων «αυτόνομων αντιφασιστών» το link του οποίου έδωσα παραπάνω. Στάθηκα και το διάβασα και θα του κάνω και διαφήμιση από αυτό εδώ το blog, ώστε να το διαβάσετε όλοι. Ξέρετε, ποιό ήταν το πρώτο πράγμα που μου ήρθε; Η φράση «κοινωνικός αυτοματισμός». Και το δεύτερο; Να πάω να ψάξω τον ορισμό (έαν υπάρχει τέτοιος), όχι τίποτε άλλο, απλώς για να μην κατηγορήσει κανείς για ανακρίβειες. Το γκουγκλαρα πέφτοντας σε άρθρα του προ(κ)ταγκων, τα οποία από μαζοχισμό εννοείται πως διάβασα, κι επειδή ο μαζοχισμός προϋποθέται και τον σαδισμό, θα ήθελα να βλέπω τα μούτρα ενός αυτόνομου αντιφασίστα, όταν κάποιος του τρίβει για απάντηση ένα τέτοιο άρθρο [1]. (Ας με συγχωρέσετε για τα ταπεινά μου ένστικτα αλλά σαδισμός και μαζοχισμός στοχεύουν στην απόλαυση και επειδή όταν βγαίνω από το σπίτι μαυρίζει η ψυχή μου με τα πάντα συν τα αφισάκια που διαβάζω, κάπου και κάπως πρέπει να τη βρισκω). Για να συνεχίσω, δεν ξέρω εάν έχετε παρατηρήσει αλλά, όταν ο σύριζας ήταν αντιπολίτευση η έκφραση «κοινωνικός κανιβαλισμός» και «κοινωνικός αυτοματισμός» έπαιζε πολύ γιατί ήταν μια πάγια πρακτική των κυβερνήσεων ΝΔ-ΠΑΣΟΚ την οποία κατηγορούσε, τώρα δεν ακούγεται από πουθενά, διότι απλούστατα δεν χρειάζεται να τον πράξει. Φαίνεται πως πλέον από μόνα τους, τα ίδια τα μαχόμενα κομμάτια της κοινωνίας το πράττουν.

Πώς αλλιώς θα μπορούσε να ονομάσει κανείς την στοχοποίηση των εργαζομένων των ΜΚΟ; Πόσες διαφορές άραγε θα μπορούσε να βρει από την ίδια την τακτική των ΜΜΕ και της κάθε εξουσίας, όταν στοχοποιεί τις διεκδικήσεις ή τις αντιδράσεις μιας κοινωνικής ομάδας; Η διαφορά είναι απλώς το γεγονός οτι οι αντιφασίστες δεν περιμένουν καν να υπάρξει κάποια αντίδραση των εργαζόμενων στις ΜΚΟ (άλλωστε τί είδους αντίδραση θα μπορούσε να υπάρξει;) και ξεσπαθώνουν κατά πάντων. Ο στόχος τώρα, το ίδιο εύκολος με το να κατηγορείς τον μετανάστη εργαζόμενο για την δική σου ανεργία. Η στοχοποίηση των εργαζόμενων στις ΜΚΟ, δεν έχει κανένα απολύτως επιχείρημα, πέρα από το υπονοούμενο το γεγονός οτι με τη δουλειά τους στηρίζουν αυτήν την κατάσταση. Εάν όντως υπάρχει ένα τέτοιο επιχείρημα από πίσω, ξέρετε τι κλασικό θα σας απαντήσω: Δεν θα έπρεπε κανένας να δουλεύει πουθενά και σε καμία εταιρία ή οργανισμό, διότι στηρίζει τον νεοφιλελευθερισμό, για να μην συζητήσουμε για τους λογαριασμούς στις τράπεζες, τους οποίους όλοι οι αντιφασίστες ανεξαιρέτως έχουν, στηρίζοντας έτσι το τραπεζικό σύστημα! Κανείς, όμως κανείς, στ’αλήθεια δεν έκατσε να ψάξει για τις συνθήκες εργασίας μέσα στις ΜΚΟ, για τις απειλές που υπάρχουν τόσο από πάνω, όσο και από τους «ωφελούμενους». Ας μου επιτραπεί να γνωρίζω πολλά πρόσωπα και καταστάσεις, αλλά να μην μπορώ να γράψω τίποτε (και ο νοών νοείτω). Το μόνο που θα αναρωτηθώ είναι:

  1. Θα υπάρξει κανείς που θα υποστηρίξει τον εργαζόμενο στις ΜΚΟ ή θα τον ταυτίζετε με το αφεντικό του;
  2. Θα υπάρξει κανείς που είτε είναι εργαζόμενος σε ΜΚΟ, είτε αντιφασίστας κι ενώ αντιτίθεται σε ότι βλέπει μπροστά του, θα κάνει πράξη όσα πιστεύει, ή αυτό θα είναι προνόμιο μόνο των φασιστών και της εξουσίας;

Μάγκες μου, κρίμα το χαρτί που ξοδέψατε, αλλά βλέπω οτι ο αντιφασισμός σας περιορίζεται σε μοτοπορείες, σε καμένους κάδους σκουπιδιών και σε πάρτυ οικονομικής ενίσχυσης στα πέριξ της πλατείας. Όσο πετυχημένες πολιτικές αναγνώσεις κι αν νομίζετε οτι κάνετε, να ξέρετε (και να ξέρουμε κι όλοι), οτι οι ΜΚΟ υπάρχουν γιατί εναλλακτικές δομές, μη κρατικές, μή κυβερνητικές, μή καπιταλιστικές και εν τέλει αντιφασιστικές δεν υπάρχουν. Να ξέρετε επίσης οτι, οι «ωφελούμενοι» δεν είναι μια συμπαγής μάζα ξεριζωμένων και απελπισμένων ανθρώπων, αλλά ένα ετερόκλητο πλήθος ανθρώπων: Φανατικοί μουσουλμάνοι (και δεν είναι λίγοι), καθηγητές πανεπιστημίων, εργάτες, απλοί άνθρωποι, μικροαστοί της Συρίας, ακόμη και τυχοδιώκτες που εκμεταλλεύονται την κατάσταση. Θα βρει παιδάκια ορφανά, θα βρει γονείς που χωρίστηκαν από τα παιδιά τους και θα βρει και μια εξαθλίωση που δεν αποκτήθηκε στα ναυτικά μίλια του ταξιδιού, αλλά υπήρχε ήδη. Θα βρει επίσης ανθρώπους, που ούτε να μορφωθούν ενδιαφέρονται, ούτε ενστερνίζονται ανθρωπιστικές αξίες. Αυτό δεν αναιρεί το γεγονός οτι όλοι, ανεξαιρέτως, ως ανθρώπινα όντα έχουν δικαίωμα στην αξιοπρέπεια και στην ίση μεταχείριση. Αυτό που αναιρείται είναι η ίδια σας η πολιτική σκέψη, όταν επιμένετε να τους αντιμετωπίζετε ως μια ενιαία και συμπαγής ομάδα ανθρώπων, τα συμφέροντα της οποίας ταυτίζονται με τα συμφέροντα του ντόπιου εργάτη. Είτε το θέλετε είτε όχι, δεν υπάρχουν συμπαγείς ομάδες εργατών ούτε ντόπιες, ούτε εισαγόμενες και οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν ως πρώτο τους μέλημα να ταυτιστούν με τα συμφέροντα των ντόπιων εργατών. Δεν υπάρχει καν τέτοιο υπόβαθρο συνειδητοποίησης και αν υπάρχει, αυτό που προέχει είναι η πείνα, η στέγη και οι ανάγκες όπως το να φροντίσει κάποιος ενα αυτιστικό παιδάκι. Κάνετε οτι κάνουν και οι ΜΚΟ:  Αυτές βλέπουν ένα ακόμη πεδίο δράσης και κέρδους, εσείς βλέπετε ένα ακόμη πεδίο πολιτικής ενασχόλησης και αυτοεπιβεβαίωσης θεωριών που αρνούνται να δουν την πραγματικότητα, αλλά η αλήθεια, θα σας ξεπεράσει εσάς, τους μεν, τους δε αλλά ακόμη κι εμένα που σας τα χώνω. Αυτό που θα μείνει από ότι γκρεμίζεται τριγύρω μας, είναι η ίδια η ανάγκη και η ζωή.

Επειδή λοιπόν η άγνοιά σας για πρόσωπα και καταστάσεις είναι προφανής, πολλά τραγούδια ξέρετε και λέτε, γιατί είστε έξω από το χορό. Μπορεί λοιπόν ο καθένας να γράφει ό,τι θέλει, απλώς θα πρέπει να ξέρει οτι ταυτόχρονα εκτίθεται. Και ειδικά για το θέμα αυτό, ξέρετε πολύ καλά ότι θα περίμενε κανείς είτε φίλος, είτε συμπαθών, είτε εχθρός σας, να γνωρίζετε περισσότερα.

Ως συμπαθών, θα ευχηθώ περαστικά και περισσότερες πράξεις.
antifasistikos

[1]. Και οχι τίποτε άλλο, αλλά με αναγκάζετε να κάνω διαφήμιση στο proktagon ! http://www.protagon.gr/anagnwstes/koinwnikos-kanivalismos-8897000000

Σφηνάκι #57 -Καψούρα όπως κουλτούρα

Το κείμενο που ακολουθεί, είναι προκλητικό. Κρίνοντας από την κοσμοσυρροή στην κηδεία του Παντελίδη, και την περιρέουσα ατμόσφαιρα, σε κύκλους που γενικότερα δεν ακούν τέτοια μουσική, ξέρω οτι πολλοί θα διαφωνήσουν. Όχι τόσο με τα όσα γράφονται, αλλά με την αφορμή που γίνεται αυτό.

Ο συντάκτης του παρόντος ισχυρίζεται οτι ο θάνατος του Παντελή άγγιξε τόσο πολύ κόσμο όχι μόνο γιατί ήταν ένας νέος άνθρωπος, ούτε γιατι ταυτόχρονα με αυτό, ήταν ένας καλός τραγουδιστής. Όπως συμβαίνει με τους καλλιτέχνες αυτού του είδους, αυτό που μετράει εξίσου με την μελωδία και τους στίχους είναι η συνολική εικόνα του ανθρώπου. Είναι θέμα image. Ο Παντελής, το λαϊκό παιδί, με το ευγενικό χαμόγελο, το πικραμένο βλέμμα, το κούρεμα δυτικών συνοικιών. Ο Παντελής που είναι ένας από εμάς. Και όλοι εμείς, θα μπορούσαμε να είμαστε σαν κι αυτόν. Να πάρουμε από μία κιθάρα, να τραγουδήσουμε την καψούρα μας, μπροστά στην κάμερα του λαπτοπ, να σηκώσουμε το τραγούδι στο youtube και να γίνουμε διάσημοι. (Μαγκιά του, αλήθεια). Αλλά και..να μεθάμε κάθε βράδυ στα σκυλάδικα και στα κλαμπάκια, να περιφέρουμε την ύπαρξή μας μεταξύ πόνου, πίκρας σε καημού, ξοδεύοντας και το τελευταίο ευρώ του μεροκάματού μας μέσα εκεί. Να χορεύουμε ζειμπεκιές σε μια στάση τύπου «προσπαθώ να χέσω σε τούρκικη τουαλέτα καραβιού με 9 μποφώρ» και όλα αυτά να γίνονται για μία εικόνα: Την εικόνα του ήρωα, του τίμιου άντρα, του μεγαλόψυχου, του μαχητή της ζωής, που τα έδωσα όλα και δεν πήρα τίποτα. Που οι γυναίκες μας παίζουν άσχημο παιχνίδι. Αλλά ο άντρας, ξέρει καλύτερα από τη γυναίκα ποιο είναι το σωστό. Αυτός, που πιστεύει στην πατρίδα, τη θρησκεία και την οικογένεια. Που έχει αρχές. Όταν με το καλό φύγει από το κλαμπάκι, το σκυλάδικο, αυτό που τελωσπάντων ονομάζει διασκέδαση, θα αναμετρηθεί με το θάνατο γι ακόμη μια φορά: Ο θυμός θα εκτονωθεί στο γκάζι του αυτοκινήτου. Θα γίνει αδρεναλίνη. Θα προσπεράσει επικίνδυνα, θα περάσει με κόκκινο το φανάρι, ή θα παραβιάσει το στοπ. Και θα πάρει και κάποιον άλλον μαζί. Γιατί εν τέλει η καψούρα του, δεν είναι προσωπική  υπόθεση, αφορά όλη την κοινωνία. Όλοι θα έπρεπε να πονούνε μαζί του. Όλοι θα έπρεπε να ακούνε τη μουσική που ακούει στο αυτοκίνητό του: Μου λες δεν γίνεται…να ξαναείμαστε μαζί…πως αποκλειεται…κι εγώ κομμάτια γίνομαι…

Και γίνεσαι. Γιατί είσαι 30-40-50 χρονών και ψυχολογικά, δεν έχεις ξεπεράσει τα 12. Μέχρι εκεί φτάνεις. Τραγουδάκια με απλοϊκές μελωδίες. Στιχάκια που δεν έχουν άλλη θεματολογία από την εκδίκηση, το κεράτωμα ή την αχαριστία. Κατώτερα ένστικτα όλα. Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο. Η κουλτούρα του αλκοόλ και της καψούρας. Στα σκατά κολυμπάμε όλοι, τί τα θες βρε αδερφέ;

Ο Παντελίδης, μου ήταν ένας κάπως συμπαθής τύπος, με φωνή που στην αρχή μου θύμιζε τον φασίστα τον Σφακιανάκη και με καλά, για το είδος του, τραγούδια. Κρίμα που πέθανε νέος όπως λέω κρίμα και για τους χιλιάδες άλλους ανώνυμους και ανώνυμες που πεθαίνουν με τον ίδιο τρόπο. Ο Παντελής έκανε τη ζωή ενός ροκ σταρ. Γρήγορη άνοδος, αποθέωση, λατρεία από το κοινό, ταύτιση και στο απόγειο της καριέρας του, ένας άδοξος θάνατος. Ένας θάνατος που είχε σχεδόν με ακρίβεια περιγραφθεί από τον ίδιο μέσα από τα τραγούδια του…Γιατί όπως έλεγε και αυτός: Εμπνέεται από προσωπικές καταστάσεις, η από καταστάσεις φίλων του. Ένας θάνατος, που περισσότερο μοιάζει με αυτοκτονία.

Άραγε, θα συνετιστείτε οι υπόλοιποι;

ΥΓ1. Στην τέχνη, όπως έχω ξαναπεί, δεν νοείται ταύτιση του δημιουργού με το δημιούργημά του. Στα σκυλάδικα και στα pop, αυτό δεν ισχύει. Δημιουργός και δημιούργημα είναι ένα και το αυτό. Έτσι βλέπουν και οι έλληνες τους καλλιτέχνες που τους εκφράζουν. Είδωλα, είτε περισσότερο, είτε λιγότερο. Αυτή ειναι και η διαφορά με την πραγματική τέχνη.

ΥΓ2. Διάβασα κάτι σκατόψυχα του στυλ: Die and bye, για τον Παντελίδη. Αλήθεια ψόφος σε εσάς που τα γράφετε αυτά. Δεν σας φταίει ένας άνθρωπος που πέθανε. Οι διπλανοί σας και η κουλτούρα τους, σας φταίει αλλά πάω στοίχημα οτι επειδή η σκατοψυχιά πάει παρέα με τη δειλία, από λιοντάρια μετατρέπεστε σε γατάκια όταν τα συναντάτε έξω.

Σφηνάκι #56 – Εις μνήμην της αγάπης

Αν ρωτήσει κανείς ένα παιδί, ποιά είναι η αγαπημένη του γιορτή του χρόνου, το πιο πιθανό είναι να του απαντήσει «τα Χριστούγεννα!». Δεν χρειάζεται μεγάλη ανάλυση για να το εξηγήσει κανείς, αρκούν μερικές λέξεις: Άγιος Βασίλης, Δώρα, Κάλαντα, Βασιλόπιτα (φλουρί), Πρωτοχρονιά, μυστήριο, Χιόνι (ή έστω η προσμονή του), Δέντρο, Στολισμοί, Παιχνίδια…Η γιορτινή ατμόσφαιρα είναι διάχυτη, όπως και το πνεύμα των Χριστουγέννων: Ειρήνη, Αγάπη, Ευτυχία αλλά και άλλα στοιχεία: Οικογένεια, Ευημερία, Ξεγνοιασιά. Εν τέλει, οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς σκοπεύουν να είναι ένα διάστημα ανεμελιάς και χαράς, σφήνα καταμεσίς του Χειμώνα που στο βόρειο ημισφαίριο τουλάχιστον, κάθε άλλο παρά ανέμελος και χαρούμενος είναι. Στην συντριπτική πλειοψηφία των κοινωνιών σήμερα, η ζωή των ανθρώπων δεν χαρακτηρίζεται από τέτοια συναισθήματα.

Σκοπός του συγκεκριμένου κειμένου δεν είναι να αναπαράγουμε με τον δικό μας τρόπο, χιλιοειπωμένες απόψεις του στυλ: «Τα Χριστούγεννα είναι μια γιορτή του καπιταλισμού», «Ο Άγιος Βασίλης είναι εφεύρεση της Coca Cola», «Ο Χριστός δεν γεννήθηκε την 25η του Δεκέμβρη, αλλά την 1η Μαρτίου» κ.α. Μολονότι θα συμφωνούσαν πολλοί σε τέτοιες απόψεις, αυτό δεν σημαίνει τίποτα στην πράξη. Υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να αντικαταστήσει αυτή τη γιορτή; Όχι. Μπορεί κανείς ν’αρνηθεί στο παιδί του έστω και ένα μικρό δωράκι που ζήτησε από τον Άγιο Βασίλη, λέγοντάς του οτι δεν υπάρχει; Πολύ δύσκολα. Θέλοντας και μη, όλοι συμμετέχουν σε αυτό το καταναλωτικό πανηγύρι, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί αρκούνται στο «πνεύμα των Χριστουγέννων» για να επιστρέψουν πολύ γρήγορα στους συνηθισμένους ρυθμούς της ζωής που δεν περιλαμβάνουν καμία απολύτως πνευματικότητα, ξεγνοιασιά, ευημερία κι ενδεχομένως οικογένεια, αγάπη, γαλήνη, ευτυχία. Κάποιοι μάλιστα, αμφιβάλλω εάν έχουν την οικονομική δυνατότητα να  γιορτάσουν τα Χριστούγεννα έστω στοιχειωδώς.

Στα μάτια όσων θέλουν να πάψουν να ζουν με παραμύθια, η γιορτή αυτή μοιάζει κενή περιεχομένου: Ο Δυτικός (και όχι μόνο) κόσμος γιορτάζει κάτι που δεν έγινε ποτέ και τα παιδιά περιμένουν δώρα από έναν ευτραφή παππού υποτιθέμενο «Άγιο», ο οποίος στην πραγματικότητα είναι ένας «Big Brother» που σε παρακολουθεί όλη τη χρονιά για να σιγουρευτεί οτι άξιζες να πάρεις τα δώρα του.

tree

Απλώς για να εμπεδώσεις για ακόμη μια φορά πώς «τα αγαθά κόποις κτώνται», διότι εδώ που τα λέμε, η δουλειά και η ηθική που τη συνοδεύει είναι η υπέρτατη αξία για τον άνθρωπο κατά τα αγγλοσαξωνικά πρότυπα: Με άλλα λόγια, ζεις για να δουλεύεις, κι άμα είσαι καλό παιδί, θα έχεις τα δωράκια σου. Η μόνη ξέγνοιαστη στιγμή σου θα είναι οι γιορτές όπου θα μπορείς να γίνεσαι για λίγες στιγμές παιδί, μια πολύ μακρυνή υπενθύμιση ενός ξεχασμένου ευδαιμονικού παραδείσου. Την επομένη κιόλας ημέρα, επιστρέφεις στην κανονικότητα.

Επειδή η Αγάπη, η Ειρήνη αλλά και η Ευτυχία, που εκφράζονται από αυτό το σικέ «πνεύμα των Χριστουγέννων» όσο κι αν μαγαρίζονται για καθαρά εμπορικούς σκοπούς, είναι πολύ δύσκολο να χάσουν το νόημά τους, οι άνθρωποι πάντα θα βρίσκουν τον τρόπο να τις επαναφέρουν στους πιο δύσκολους καιρούς. Κι αυτό θα συμβεί αυθόρμητα, όπως ακριβώς το κάνουν τα παιδιά. Εάν θα άξιζε να γιορτάζει κανείς τα «Χριστούγεννα» δεν είναι ούτε το μεγάλωμα της ημέρας, το παλιό δηλαδή παγανιστικό έθιμο που ήρθε ο Χριστιανισμός ν’αντικαταστήσει μέσω της υποτιθέμενης γέννησης του Χριστού, ούτε τίποτε άλλο. Είναι αυτή η ιστορία ανθρωπιάς και αγάπης, στα 1914, στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Διαβάστε: http://tvxs.gr/news/san-simera/i-%C2%ABantarsia-tis-anakoxis%C2%BB-ta-xristoygenna-toy-1914

ΥΓ. Η περίεργη εικόνα στο μέσον του κειμένου είναι από παλιές ευχητήριες κάρτες που κυκλοφορούσαν κατά τον 19° αιώνα στην Αγγλία. Περισσότερα εδώ: http://www.mixanitouxronou.gr/i-pio-frikiastikes-christougenniatikes-kartes-pou-tha-sas-ekplixoun-agii-vasilides-pou-edenan-pedia-se-dentra-ke-ta-chtipousan-psofia-poulia-vasanistiria-ke-vatrachia-dolofoni/

Σφηνάκι #55 – Γιατί το «Παρίσι» είναι παντού

Αυτό το blog, όπως έχουμε ήδη γράψει από την ίδρυσή του, θέλουμε ν’αποτελέσει ένα βήμα προβληματισμού και διαλόγου. Προσπαθώντας να εκπληρώσουμε αυτόν τον στόχο, αναδημοσιεύουμε και άρθρα από άλλες ιστοσελίδες, blogs, εφημερίδες και άλλα μέσα. Το παρόν άρθρο, είναι του Δημήτρη Μακροδημόπουλου και το διαβάσαμε στην «Εφημερίδα των Συντακτών», της Παρασκευής 20 Νοεμβρίου, στη σελίδα 9. Το παραθέτουμε αυτούσιο και ακολουθούν τα σχόλια στο τέλος:

Δεν διερωτάσθε; Γιατί «μαχητές» από τη Δύση προσφεύγουν στη Συρία και στο Ιράκ για να συστρατευτούν με το λεγόμενο «Ισλαμικό Κράτος», ενώ άλλοι παραμένουν ως εφεδρεία στις μητροπολιτικές πόλεις της Δύσης για τις τρομοκρατικές επιθέσεις αντιπερισπασμού στη στρατιωτική παρέμβαση ευρωπαϊκών δυνάμεων στον εμφύλιο της Συρίας; Ποιό είναι το κίνητρο; Γράφει ο Ούλριχ Μπεκ στην «Επινόηση του πολιτικού» από το 1993: «Μιλάμε πάντα για τον Τρίτο Κόσμο σαν να μη βρίσκεται πουθενά. Βρίσκεται όμως εδώ, αναμεσά μας. Στα προάστια-γκέτο των ΗΠΑ, αλλά και στις πρώην αποικιοκρατικές μεγαλουπόλεις της δυτικής Ευρώπης δημιουργούνται τοπικές ζώνες εξαθλίωσης, όπου η ανεργία, η παιδική θνησιμότητα, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και η κοινωνική ασφάλιση έχουν φτάσει στο επίπεδο των αναπτυσσόμενων χωρών…Η εθνική ποικιλομορφία εμφανίζεται παντού τονισμένη. Άρα είμαστε κι εμείς Τρίτος Κόσμος…»

Και προσθέτει στις συζητήσεις του με τον Γιοχάνες Βιλμς: «Το τεράστιο ρήγμα ανάμεσα στο κέντρο και στην περιφέρεια, στον Πρώτο και στον Τρίτο Κόσμο, τώρα μετατοπίζεται και αναπαράγεται εντός των ίδιων των μητροπόλεων, όπου οι υπερπλούσιοι και οι παγκοσμίως αποκλεισμένοι μένουν συχνά σε γειτονιές που γεωγραφικά είναι πολύ κοντά», συμπαιρένοντας εν κατακλείδι ότι: «Ενώ η παγκοσμιοποίηση καταργεί την απόσταση και τα σύνορα, ανοίγει ταυτόχρονα νέα αγεφύρωτα χάσματα που η κατάργηση της απόστασης τα καθιστά ακόμη πιο αγεφύρωτα. Η παγκοσμιοποίηση της φτώχειας και του πλούτου, συνεχίζει, φέρνει δίπλα δίπλα τον επιδεικτικά λαμπερό κόσμο των υπερπλουσίων και τον εξαθλιωμένο κόσμο των ανθρώπων χωρίς καμία ιδιοκτησία».

Περισσότερο γλαφυρά περιγράφει την κατάσταση ο Αμερικανός σκηνοθέτης Τζιμ Τζάρμους, σε συνέντευξή του με αφορμή την προβολή της ταινίας «Μόνο οι εραστές μένουν ζωντανοί» που διαδραματίζεται στο ερειπωμένο Ντιτρόιτ: «Αυτό που δεν δείχνουμε από το Ντιτρόιτ είναι το απαρτχάιντ. Ολόκληρες περιοχές με μαύρους, πολύ φτωχούς, που δεν έχουν σχολεία, εκπαίδευση, δουλειές, φώτα στους δρόμους. Περιοχές χωρίς ρεύμα. Άνθρωποι απελπισμένοι, που ζουν σαν αρουραίοι, που μπορεί να σε χτυπήσουν με μία πέτρα για να σου πάρουν ένα σάντουιτς…Πεθαίνουν της πείνας…»

Όλα αυτά δεν διαμορφώνουν μέσα από την ανισότητα και την απελπισία ένα νέο επαναστατικό υποκείμενο; Ασφαλώς, αλλά επειδή το μοντέλο για την ταξική πάλη προϋποθέτει ως πλαίσιο το έθνος-κράτος, αυτό ενεργοποιείται πέρα από τα όριά του. Διότι, στις σημερινές συνθήκες έχει διαμορφωθεί η αντίφαση που καθιστά την ταξική πάλη αναποτελεσματική εντός των ορίων του έθνους-κράτους. Στη μια πλευρά είναι το αποεθνικοποιημένο κεφάλαιο που δρα έξω από τα πλαίσια του έθνους-κράτους και από την άλλη είναι οι εργαζόμενοι και οι εξαθλιωμένοι που ζητούν από τα κράτη τους να τους προστατέψουν από τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης. Σε αυτά πρέπει να προσθέσουμε οτι η εξέλιξη της τεχνολογίας που οδήγησε στην αποδυνάμωση της κρατικής εξουσίας έναντι της οικονομίας, οδήγησε ταυτόχρονα στην αύξηση αυτής της εξουσίας έναντι των πολιτών. Συνεπώς η ταξική πάλι είναι εκ προοιμίου αναποτελεσματική στα όρια του έθνους-κράτους και μόνον ένα υπερεθνικό κίνημα μπορεί να αντιπαρατεθεί στο υπερεθνικό κεφάλαιο.

Υπερεθνικός θεσμός που μπορεί να αξιοποιηθεί ως φορέας αυτής της εκδικητικότητας για την κοινωνική αγριότητα που βιώνεται στο γκέτο της Δύσης, είναι μόνο η θρησκεία για τον απλούστατο λόγο οτι όλες οι θρησκείες προηγήθηκαν αιώνες της δημιουργίας του έθνους-κράτους, με αποτέλεσμα να μπορούν να συνενώνουν δυνάμεις πανταχόθεν. Αυτό συμβαίνει με την πανσπερμία των «μαχητών» του λεγόμενου «Ισλαμικού Κράτους» που αντλεί τις δυνάμεις του από κράτη της αποικιοκρατικής περιφέρειας και της αποικιοκρατικής μητρόπολης. Γι’αυτό ανάλογες τρομοκρατικές ενέργειες με αυτές που έπληξαν το Παρίσι μπορούν να λάβουν -και λαμβάνουν- χώρα οπουδήποτε. Διότι σημείο αναφοράς τους δεν είναι κάποιο έθνος αλλά η θρησκεία που τους συνενώνει σε παγκόσμια κλίμακα.

Γιατί πηγή αυτών των τρομοκρατικών ενεργειών είναι η Εγγύς Ανατολή; Τα κράτη της Εγγύς Ανατολής, όπως χαράχτηκαν, αποτελούν ιστορική αντίφαση στη δημιουργία του έθνους-κράτους. Διοτι η περιοχή, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατακερματίστηκε σε κράτη με μοναδικό κριτήριο την εξισορρόπηση των γαλλοβρετανικών συμφερόντων χωρίς να ληφθούν υπόψιν θρησκευτικές κι εθνικές ιδιαιτερότητες. Το αποτέλεσμα, μετά την κατάρρευση των κοσμικών δικτατορικών καθεστώτων, που κρατούσαν βίαια την ενότητα των κρατών, ήταν να προβάλλει ως ενοποιητική δύναμη η θρησκεία γκρεμίζοντας τα σύνορα. Γι’αυτό δεν υπάρχουν εθνικές αναφορές. Εκείνο που ενώνει και χωρίζει τους λαούς της περιοχής είναι η θρησκεία και τα δόγματά της.

Όμως, ας μην ξεχνάμε ότι οι σύγχρονες πηγές της ισλαμικής τρομοκρατίας είναι το Αφγανιστάν και την εξέθρεψε η Δύση για ν’αποκρούσε τη σοβιετική εισβολή. Το αποκορύφωμα, όμως, ήταν η κατάλυση των κοσμικών καθεστώτων του αραβικού κόσμου με την επίκληση της δημοκρατίας, που απελευθέρωσε όλες τις θρησκευτικές και φυλετικές ιδιαιτερότητες. Όμως στο όνομα ποιάς δημοκρατίας καταλύθηκαν τα κοσμικά καθεστώτα όταν χρηματοδότες των ενόπλων εξεγέρσεων ήταν η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ κι άλλα φεουδαρχικά καθεστώτα; Η Δύση έχει την ισχύ να ισοπεδώσει την Εγγύς Ανατολή, όμως αποδεικνύεται εξαιρετικά ευάλωτη στις ασύμετρες απειλές στο έδαφός της. Όσο δεν αντιλαμβάνεται οτι η ανθρώπινη ζωή αξίζει το ίδιο στο Παρίσι, στη Βαγδάτη, στη Μαδρίτη, στο Χαλέπι, η τρομοκρατική απειλή θα αναστατώνει τη ζωή ολόκληρης της Δύσης.

Σχόλια: Τρεις περίπου εβδομάδες μετά την ανάγνωση αυτού του άρθρου, αυτό που μας έμεινε ως ανάμνηση σχετικά με τη βασική του ιδέα, είναι το γεγονός οτι, συνδετικός κρίκος των «μαχητών» του Ισλαμικού Κράτους δεν είναι άλλος από την ίδια τη θρησκεία. Η οργάνωση αυτή, έχει υπερεθνικό χαρακτήρα, όπως άλλωστε και όλες οι ισλαμικές οργανώσεις (Βλ. Αλ Κάιντα) και μόνο η θρησκεία, θα μπορούσε ν’αποτελέσει έναν συνδετικό κρίκο μεταξύ των μελών της. Θα πρέπει όμως να συμπληρώσουμε οτι, δεν συμβαίνει το ίδιο, όταν αναφερόμαστε σε άλλου είδους πολιτικές οργανώσεις που απασχόλησαν τις δυτικές κοινωνίες από τη δεκαετία του ’70 κυρίως και μετά, όπου ο συνδετικός κρίκος των μελών τους ήταν ιδεολογικός. Προφανώς, τόσο η θρησκεία, όσο και η ιδεολογία σε αυτήν την περίπτωση, αποτελούν ένα δόγμα για τις οργανώσεις αυτές, γι αυτό και καταφεύγουν στον συγκεκριμένο τρόπο δράσης.

Το πρόβλημα στην…προβληματική του συγκεκριμένου άρθρου όμως, είναι αλλού: Διαπιστώνοντας την παραπάνω διαφορά ο συγγραφέας, επιχειρεί μια σύνδεση με την οικονομική παγκοσμιοποίηση ως υπαίτιο της δημιουργίας αυτών των οργανώσεων. Υπό μία έννοια, δεν μπορούμε να διαφωνήσουμε. Όσο άγονα κι αν είναι τα εδάφη των περιοχών της Μέσης Ανατολής για καλλιέργεια των βασικών αγαθών, άλλο τόσο εύφορα είναι για την καλλιέργεια τέτοιων ιδεολογιών ώστε να αποτελέσουν φυτώρια τρομοκρατών. Κάτι τέτοιο όμως, δεν θα ήταν δυνατόν να συμβεί από μόνο του. Μπορεί λοιπόν το έδαφος να είναι εύφορο, ειδικότερα όταν μιλάμε για θρησκευτικά δόγματα που ερμηνεύουν κατά το δοκούν την διφορούμενη «Τζιχάντ» που αναφέρεται στο Κοράνι , απ’την άλλη πλευρά όμως όσο μεγάλη θρησκευτική πόρωση κι αν υπάρχει, λείπει το κίνητρο: Αυτό δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από το οικονομικό. Το ίδιο ακριβώς ήταν το κίνητρο των σταυροφοριών του μεσαίωνα, με πρόσχημα την θρησκευτική συνείδηση, το ίδιο ήταν το κίνητρο της αραβικής επέκτασης στη βόρεια Αφρική με πρόσχημα την συμμόρφωση των «απίστων». Αναγνωρίζοντας, έστω και έμμεσα αυτό το κίνητρο, ο συγγραφέας επιχειρεί μια σύνδεση με την παγκοσμιοποίηση της φτώχειας και του πλούτου, που φέρνει δίπλα-δίπλα τις φαβέλες με τα υπερπολυτελή ξενοδοχεία, δημιουργώντας γκετοποιημένες περιοχές εντός των αστραφτερών μεγαλουπόλεων. Προσπαθώντας να επεκτείνει μια κλασική μαρξιστική ταξική ανάλυση, θεωρεί αυτού του είδους την τρομοκρατία ως μια μορφή πάλης ενάντια στο παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο, δηλαδή ως το ύστατο μέσο πάλης των συγκεκριμένων εξαθλιωμένων λούμπεν μαζών. Ενδεχομένως θεωρεί οτι, έχοντας χάσει κάθε ταξική συνείδηση, οι μάζες αυτές καταφεύγουν σε ακραία θρησκευτικά δόγματα προκειμένου να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή (ή μια καλύτερη θέση στον παράδεισο…).

Κατά την άποψή μας, αυτή η σύνδεση είναι πολύ λανθασμένη αλλά και επικίνδυνη. Η υπόνοια της σύνδεσης των φαβέλων και της εξαθλίωσης εντός του δυτικού κόσμου με την ισλαμική τρομοκρατία δεν μπορεί να τεκμηριωθεί. Είναι γνωστό το γεγονός οτι, το προφίλ δυτικών που στελεχώνουν τέτοιες οργανώσεις κάθε άλλο παρά χαμηλής οικονομικής τάξης είναι: Συνήθως πρόκειται για άτομα στη μέση τάξη και με υψηλή μόρφωση. Όσο για τα στελέχη στους πυρήνες των οργανώσεων αυτών καθώς και άλλοι που βρίσκονται εντός της Μέσης Ανατολής, συνήθως πρόκειται για ανθρώπους αμόρφωτους και θρησκόληπτους, όχι όμως απαραίτητα και εξαθλιωμένους. Άρα, μιλώντας με μαρξιστικούς όρους, δεν έχουμε ένα εν δυνάμει επαναστατικό υποκείμενο σε μια ταξική διαμάχη. Αντιθέτως, αυτό που παρατηρούμε είναι οτι το εν λόγω υποκείμενο, οι φαβέλες, οι παραγκουπόλεις, τα γκέτο, οι εξαθλιωμένες συνοικίες, οι πληθυσμοί που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας σε Ασία, Αφρική και οπουδήποτε αλλού, δεν έχουν βρει ακόμη το δρόμο προς την ταξική τους συνειδητοποίηση και εν συνεχεία προς την πάλη για την αλλαγή της κατάστασης. Πρόκειται για τα πραγματικά θύματα του καπιταλισμού, για τα δισεκατομμύρια βασανισμένων ανθρώπων, πάνω στα οποία στηρίζεται η ευμάρεια μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων «δυτικών». Στρέφοντας την στόχευσή μας αλλού, δεν είναι εξαιρετικά επικίνδυνο λοιπόν να προσφέρουμε ένα ακόμη επιχείρημα στην φαρέτρα της παγκόσμιας πλουτοκρατίας;

Σφηνάκι #54 – Έχουνε πόλεμο..

Ως άλλος George Bush, ο ερωτύλος «σοσιαλιστής» Φρανσουά βροντοφώναξε με την βαθιά και βραχνή φωνή του: «Έχουμε πόλεμο!» Όλοι οι ηγέτες της (φιλ)ελεύθερης Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου και του θέλω-να-γίνω-Αντρέας φερόμενου ως πρωθυπουργού της χώρας μας, έσπευσαν να στηρίξουν τη Γαλλία με ανάλογες δηλώσεις: Να υπερασπιστούμε τις αρχές του γαλλικού διαφωτισμού, ή κάτι τέτοιο τελωσπάντων, είπε ο ευρωπαϊστής Τσίπρας. Όλα τα ΜΜΕ ακολούθησαν συντονισμένα στο ίδιο μοτίβο, εστιάζοντας όπως πάντα, σε κάτι που πουλάει: Εικόνες φρίκης, σαν από κινηματογραφική υπερπαραγωγή, των επιθέσεων στο Παρίσι, λεπτομέρειες, τραγικές ιστορίες των ανθρώπων, αναπαραστάσεις, γραφικά και άλλα πολλά. Καταλήξαμε να μάθουμε απ’έξω τους παριζιάνικους δρόμους, τις καφετέρειες και τα σινεμά της πόλης. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το facebook πρότεινε την τοποθέτηση της γαλλικής σημαίας στο προφίλ των χρηστών, σε ένδειξη αλληλεγγύης υποτίθεται, προς τον δοκιμαζόμενο γαλλικό λαό. Το θυμικό των δυτικών ερεθίστηκε σαν έντερο με σύνδρομο Crohn και η θλίψη, ο τρόμος και η οργή ξεχείλισαν τον καμπινέ: Η ευρωπαϊκή 11η του Σεπτέμβρη είναι γεγονός, Παρασκευή και 13/11/15, άθροισμα αριθμών το 12, όπως και η 11/9/01 – ώ, τί σύμπτωσις!

Έχουμε πόλεμο, «πόλεμο πολιτισμών» όπως προσπαθούσαν να μας μάθουν στα κείμενα του Λυκείου (στ’αλήθεια αρκετοί από εμάς, το χάψαμε το παραμύθι τότε, αλοίμονο σε όποιον δεν μπήκε στον κόπο να διαβάσει κάτι περισσότερο από εκείνα τα κείμενα). Βέβαια τα ΜΜΕ, ψέλλισαν το αυτονόητο: Δεν είναι όλοι οι μουσουλμάνοι κακοί. Άλλο οι Σύριοι πρόσφυγες, άλλο οι τζιχαντιστές. Κάτι τέτοιο προσπάθησε να πει και ο μπαμπάς Γιούνκερ. Γιατί αυτή η αντίφαση; Μήπως ξαφνικά τα ΜΜΕ και οι αρχισυντάκτες των δελτίων, μορφώθηκαν λίγο περισσότερο; Μήπως αποφάσισαν να πουν και μια αλήθεια; Όχι βέβαια, δεν το έκαναν γι αυτό! Το σχήμα είναι αρκετά απλό: Εμείς, ως Δυτικοί, έχουμε πόλεμο με τους Τζιχαντιστές! Μην στρέφετε την οργή σας οπουδήποτε. Έχουμε πόλεμο με την τρομοκρατία, αυτήν θέλουμε να πατάξουμε. Έχουμε πόλεμο με τους θρησκόληπτους, ανώμαλους, παρανοικούς, (πράγματι οι τζιχαντιστές τέτοιοι είναι) αλλά και αντιφρονούντες κάθε είδους και εν γένει οτιδήποτε απειλεί το οικονομικό σύστημα και δυτικό τρόπο ζωής. Διότι ο δυτικός πολιτισμός είναι ελεύθερος και πρέπει να προστατευτεί (ναι, υπάρχουν άνθρωποι που το πιστεύουν αυτό, οι περισσότεροι γύρω σου, ίσως κι εσύ!). Και ποιός εγγυάται την ελευθερία της Δύσης; Μα, οι ηγέτες της φυσικά!

Εδώ που τα λέμε, τους έκατσε κουτί αυτή η ιστορία. Παλιό και οργουελικό το κόλπο: Δημιουργείς εχθρούς για να συσπειρώσεις τον λαό γύρω από έναν ηγέτη. Τον Ολάντ για παράδειγμα, τον Ομπαμα, τη Μέρκελ, ή γύρω από τους τοπικούς άρχοντες όπως ο δικός μας Τσίπρας. Εν μέσω συνεχιζόμενης και θυελλώδους οικονομικής κρίσης, που όχι μόνο δεν τελείωσε στην Ευρώπη, αλλά ζει και βασιλεύει με υπερχρεωμένες τράπεζες και τεράστιες μαύρες τρύπες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και βαθιά την αμφισβήτιση της κοινωνίας προς τους χειρισμούς των ηγετών και της εξουσίας, η συσπείρωση απέναντι σ’έναν πανταχού παρόντα και ανά πάσα στιγμή έτοιμο να επιτεθεί εχθρό, είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να συμβεί.

Ελάχιστοι διερωτώνται βέβαια, πώς και γιατί μαζεύτηκαν τόσοι ανώμαλοι σ’εκείνη την περιοχή της Μέσης Ανατολής, σ’ένα άγονο και άνυδρο αλλά πολύ σημαντικό από γεωπολιτική άποψη μέρος μεταξύ Ιράκ, Συρίας και Τουρκίας, με παρακλάδια σε όλα τα πρώην επαναστατημένα κράτη που γνώρισαν την «αραβική άνοιξη». Ποιός τους προμηθεύει όπλα; Ποιανού έργο είναι αυτό το μαύρο καρκίνωμα;

Ευρώπη, Ρωσία και Ηνωμένες Πολιτείες, παίζουν ένα παιχνίδι ισχύος, μεγάλης γεωπολιτικής σημασίας σ’εκείνη την περιοχή. Η ασάφεια των δογμάτων της μουσουλμανικής θρησκείας και ιδίως της έννοιας του τζιχάντ ( που αποδίδεται ως «ιερός πόλεμος», κάτι το οποίο όμως δεν προσδιορίζεται ευθέως στο Κοράνι ), σε συνάρτηση με τα βρωμερά χέρια των Η.Π.Α. δημιούργησαν έναν τεράστιο βόθρο, ο οποίος ξεχείλισε και απειλεί να γεμίσει την αυλή της Ευρώπης αλλά και όλων των εμπλεκόμενων χωρών με δυσώδη σκατά. Κανονικά η Δύση, με την Αμερική πρωτοστατούσα, ήθελε μερικούς παλαβούς θρησκόληπτους που μαζί με άλλους αντιφρονούντες, θα τα έκαναν όλα μπουρδέλο στη Συρία και θα βοηθούσαν στην αποσταθεροποίηση μέσω της «Αραβικής Άνοιξης» στις υπόλοιπες χώρες. Υποτίθεται πως αυτό, θα μπορούσαν να το ελέγξουν στη συνέχεια, για να επιβάλλουν καθεστώτα φιλικά προς τη Δύση με πρόσχημα (για εσωτερική κατανάλωση των δυτικών) τον εκδημοκρατισμό των κοινωνιών. Αγνόησαν όμως 1. το πολύπλοκο πολιτιστικό μωσαϊκό των κοινωνιών αυτών που παρέμενε σταθερό λόγω του συγκολλητικού ιστού των δικτατορικών καθεστώτων, 2. τις συνθήκες φτώχειας και τις μεγάλες οικονομικές ανισότητες των πληθυσμών εκεί, στοιχεία που αποτελούν πρώτης τάξεως καύσιμη ύλη για κοινωνικές εκρήξεις. Τώρα, η κατάσταση είναι στ’αλήθεια εκτός ελέγχου και ο Ολάντ δεν έχει άδικο: «Έχουμε πόλεμο».

Κάθε ιστορία παρέμβασης της Δύσης στα εσωτερικά άλλων χωρών, έχει κι ένα σημαντικό σκέλος: Το οικονομικό όφελος. Για παράδειγμα, είναι τεράστια τα ποσά που κερδίθηκαν από την «ανοικοδόμηση» του Ιράκ. Ο στρατός προπορεύεται και οι επιχειρηματίες ακολουθούν. Όσο μεγαλύτερος ο σαματάς και το μπάχαλο, τόσο το καλύτερο. Ακόμη και σε ό,τι αφορά την εσωτερική ασφάλεια των χωρών που απειλούνται από την τρομοκρατία, η επένδυση σε εξελιγμένα συστήματα ελέγχου, παρακολούθησης κι αποτροπής είναι εξαιρετικά προσοδοφόρα και ο θείος Σαμ, πάντα θα είναι κερδισμένος. Το όφελος διπλό και εκτός από τις business στο εξωτερικό, έχουμε και τις business εντός: «Η τρομοκρατία δεν γνωρίζει σύνορα» και πάντα θα υπάρχει ανάγκη εσωτερικής παρακολούθησης! Εν τέλει, με πρόσχημα την ασφάλεια, οι ελευθερίες καταστέλλονται και οι απομιμήσεις δημοκρατικών πολιτευμάτων (αντιπροσωπευτική – αστική δημοκρατία) συρρικνώνονται ακόμη περισσότερο, την ίδια στιγμή που οι ηγέτες μας υποτίθεται πως τα υπερασπίζονται και μας καλούν να συνταχθούμε μαζί τους, κάνοντας το ίδιο.

Οι σύγχρονοι πόλεμοι έχουν πλέον εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά. Δεν θα αφορούν πλέον μεγάλες συρράξεις (όπως λ.χ. τα μέτωπα του Β’ Παγκόσμιου, επιχειρήσεις στο Βιετναμ κλπ), αλλά χαμηλής έντασης εστίες μάχης σε αποσταθεροποιημένες περιοχές του πλανήτη. Μια τέτοια είναι ένα μεγάλο τμήμα της Μέσης Ανατολής, το ίδιο συνέβη και στην Ουκρανία, ανάλογη εικόνα και στο Αφγανιστάν και έπεται συνέχεια. Ταυτόχρονα όμως, η ανασφάλεια μέσα στις χώρες της Δύσης θα μεγαλώνει. Ο αντίκτυπος του πολέμου στο εξωτερικό, θα είναι οι τυχαίες, διαρκώς συχνότερες επιθέσεις μέσα στα καπιταλιστικά κέντρα από διάφορες ομάδες «παρανοϊκών» με αποτέλεσμα την περιστολή των ελευθεριών των ίδιων των πολιτών και την εγκαθίδρυση ενός σκηνικού διαρκούς τρόμου και καταστολής.

Κάποιοι πίστευαν οτι η πρόσβαση στην πληροφορία μέσω του διαδικτύου, ή έκρηξη του οποίου συντελείται στον 21ο αιώνα και αφορά όλη την υφήλιο, θα δημιουργούσε περισσότερο συνειδητοποιημένες και δημοκρατικές κοινωνίες. Όμως, αυτήν την έκρηξη ακολούθησε και ο έλεγχος αυτής της πληροφορίας. Το παράδειγμα του facebook, η στόχευση σε εξατομικευμένες υπηρεσίες (άρα και πληροφορίες), η σκόπιμη διάδοση φημών και ψευδών ειδήσεων, η συλλογή των προσωπικών δεδομένων κλπ. είναι παράγοντες που βοηθούν στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα: Στη δημιουργία κοινωνιών που θα χειραγωγούνται ακόμη ευκολότερα.

Μία μέρα πριν το Παρίσι όμως, στις 12 Νοεμβρίου, παρόμοιες επιθέσεις αυτοκτονίας έγιναν και στη Βυρηττό, την ευθύνη των οποίων ανέλαβαν οι τζιχαντιστές. Πολλοί αναρωτιούνται «μα γιατί δεν το είπαν οι ειδήσεις;». Άλλοι, αναρωτήθηκαν στο facebook «δεν θα έπρεπε να μπει η σημαία του Λιβάνου στο fb». Μετά από όσα διάβασε ο αναγνώστης, θα καταλάβει ίσως γιατί ο συγγραφέας του παρόντος δεν το θεωρεί περίεργο. Διότι, επιθέσεις στο Λίβανο, ή οπουδήποτε αλλού «εκτός Δύσης» δεν είναι casus belli για κανέναν δυτικό ηγέτη (και όπως φαίνεται εκ του αποτελέσματος και δυτικό ιθαγενή). Πράγματι, οι άνθρωποι σε αυτές τις χώρες (πάω στοίχημα οι 9 στους 10 αναγνώστες του παρόντος ξέχασαν την Παλαιστίνη), είναι παιδιά ενός κατώτερου θεού. Οι ιθαγενείς δυτικοί, έχουν αξία σε μια κοινωνία θεαμάτων, όσο συντάσσονται με τους ηγέτες τους και τις πρακτικές τους, κι όσο επιμένουν να λένε «είμαστε όλοι Γάλλοι» χωρίς όμως να έχουν πει κάτι αντίστοιχο για άλλα θύματα των τζιχαντιστών. Πρόκειται για μια αξία εικονική, όπως και οι καταθέσεις τους στην τράπεζα, χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίκρυσμα. Παραδομένοι στο φόβο, την οργή και την αγανάκτηση, εγκλωβισμένοι σε απλουστευμένα και νηπιακά δίπολα περί καλών και κακών, συσπειρώνονται γύρω από εξουσίες που αποδεδειγμένα ευθύνονται για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Κι έτσι, άθελά τους, γίνονται πιόνια (η περίφημη κοινή γνώμη) στην σκακιέρα ενός ακόμη Παγκόσμιου πολέμου που ξεδιπλώνεται αργά, δεν γνωρίζει μαχόμενους, αμάχους, νικητές και ηττημένους και μας αφορά όλους.

Εν κατακλείδι, δεν είμαστε Γάλλοι, δεν είμαστε καν Ευρωπαίοι, ούτε Δυτικοί και οι αξίες μιας αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας δεν μας εκφράζουν. Είμαστε όλοι Σύριοι πρόσφυγες, κάτοικοι χωρών που δεν μας ανήκουν, θύματα ενός διαρκούς πολέμου, για συμφέροντα που στην καλύτερη περίπτωση δεν μας αφορούν και στη χειρότερη απειλούν την ίδια μας τη ζωή. Είμαστε μαζί με όποιον αθώο σακατεύεται, χαραμίζεται, σκοτώνεται απέναντι στον φασισμό του δυτικού πολιτισμού, των τζιχαντιστών και του οποιουδήποτε…

ΥΓ. Περί του θέματος είχαμε ήδη γράψει

Σφηνάκι #53 – Ο πραγματικός νικητής των εκλογών

apoxi

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο μεγάλος νικητής των εκλογών είναι η αποχή. Με καθαρά μαθηματικούς όρους και με την υπόθεση οτι τα κόμματα θα διατηρήσουν τα ίδια ποσοστά, θα έπρεπε η αποχή να πέσει κάτω του 20% (δηλαδή να μειωθεί στο μισό και λιγότερο), ώστε όσοι ψήφισαν το πρώτο κόμμα (εν προκειμένω τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.) να είναι περισσότεροι από όσους επέλεξαν να μην ψηφίσουν. Δεν πρόκειται περί καμίας «καθαρής νίκης» του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., ούτε περί κάποιας προσωπικής επιτυχίας του Αλέξη Τσίπρα. Ο γράφων, παρακολουθεί εδώ και τουλάχιστον 3 ώρες διάφορα κανάλια, σχολιαστές και τηλεμαϊντανούς να προσπαθούν να αναλύσουν το πώς προέκυψε το ποσοστό κάθε κόμματος, τι φοβερός είναι ο ΣΥΡΙΖΑ που ξανακέρδισε τις εκλογές και τί θεωρεί κάθε κομματόσκυλο για την ύπαρξη του κόμματός του. Ελάχιστοι από αυτούς όμως (αναφέρομαι σε κάποιους δημοσιογράφους) αφιέρωσαν μερικά δευτερόλεπτα, προκειμένου να αναφέρουν αυτό το μεγάλο ποσοστό χωρίς κανένας φυσικά να προσπαθήσει να το ερμηνεύσει. Είναι εμφανής η προσπάθεια απόδοσης «απολιτικ» στάσης σε αυτό το ποσοστό και συνακολούθως η έμμεση (ή και άμεση πολλές φορές), απαξίωσή του. Ο ίδιος ο εκλογικός νόμος, όπως έχουμε ήδη εξηγήσει (link), είναι έτσι διαμορφωμένος ώστε η άρνηση ψήφου να μην ερμηνεύεται ως πολιτική στάση απέναντι στους υποψηφίους εκπροσώπους, αλλά ως δήλωση που αντιστοιχεί στο «δεν γνωρίζω/δεν απαντώ» των δημοσκοπήσεων. Ακόμη χειρότερα, η λευκή ψήφος είναι μια ψήφος που αντιστοιχεί σε μια δήλωση  «ο,τι πει η πλειοψηφία» καθώς τα ψηφοδέλτια αθροίζονται με τα άκυρα. Και οι δύο περιπτώσεις, πρόκειται για ξεκάθαρη υφαρπαγή ψήφου προς όφελος του πρώτου κόμματος.

Σε μια διαδικασία στημένη και υπαγορευμένη από τις Βρυξέλλες, με το πρόσχημα της πολιτικής σταθερότητας, δεν υπήρχε αμφιβολία κατά το σύντομο προεκλογικό διάστημα των 5-6 εβδομάδων που μεσολάβησαν, οτι η αποχή θα ήταν πράγματι αυξημένη. Αν και το γενικότερο αστικό σύστημα (κοινοβουλευτικό, μιντιακό, οικονομικό) προστατεύεται επαρκώς από την σιωπηλή διαμαρτυρία της αποχής μέσω του συγκεκριμένου εκλογικού νόμου δεν παύει να αντιλαμβάνεται οτι το ολοένα αυξανόμενο ποσοστό αυτής της επιλογής αυξάνει και την αβεβαιότητα σε σχέση με τις διαθέσεις του εκλογικού σώματος και πιο συγκεκριμένα με τη δυναμική που εκφράζει αυτή η άρνηση. Έτσι λοιπόν, κι ενώ έχουν προηγηθεί πολύ σημαντικότερες εκλογικές αναμετρήσεις (χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση των εκλογών του 2012 καθώς και η εκλογική αναμέτρηση του 2015), ήταν αυτή η φορά που επιστρατεύτηκε το debate των πολιτικών αρχηγών (αρχικά όλων και στη συνέχεια των δύο μεγαλύτερων κομμάτων) προκειμένου να πολωθεί το κλίμα και οι ψηφοφόροι να προσέλθουν τελικά σε μεγαλύτερο ποσοστό στις κάλπες. Οι πολιτικοί αρχηγοί έχοντας ήδη συμφωνήσει οτι ούτως ή άλλως το μνημόνιο θα πρέπει να εφαρμοστεί ως αναγκαιότητα και ως τη μοναδική επιλογή, δεν είχαν να εκφράσουν πλέον σοβαρές άλλες διαφωνίες με αποτέλεσμα το ενδιαφέρον να πρέπει να διατηρηθεί τεχνητά. Ωστόσο το show ήταν φτηνό, το σενάριο κακογραμμένο και οι περισσότεροι δεν άντεξαν να το παρακολουθήσουν έως το τέλος. Η απαξίωση ήταν δεδομένη.

Λίγο πριν κλείσω την τηλεόραση, είδα συριζαίους στην Κουμουνδούρου να μαγαρίζουν τραγούδια με αριστερές και επαναστατικές αναφορές πιστεύοντας ακόμη στην επανάσταση του Αλέξη, την ίδια στιγμή που όλοι οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι (αυτοί που μας εκβίασαν με τον χειρότερο τρόπο, κορύφωσαν τον οικονομικό πόλεμο εναντίον της χώρας μας και πραξικοπηματικά μας επέβαλλαν τη θέληση των τραπεζών) συνέχαιραν τον Αλέξη Τσίπρα για τη νίκη του. Στη συνέχεια, διαπίστωσα με τρόμο οτι εξαιρουμένου του «Κ»Κ.Ε. και της Χρυσοίς Αβγείς οτι, στη Βουλή όπως διαμορφώθηκε, δεν υπάρχει κανένα αντιμνημονιακό κόμμα ώστε να εκφέρει έστω κάποια αντίθετη άποψη. Και τότε ήταν που θυμήθηκα ότι η πάγια θέση του παλαιότερου αστικού καθεστώτως στα πρώτα μνημονιακά χρόνια ήταν, ν’απεγκλωβιστεί η πολιτική συζήτηση από το δίπολο μνημόνιο-αντιμνημόνιο και να επικεντρωθεί σε «σοβαρότερα» ζητήματα όπως τον εκσυγχρονισμό της χώρας την απαλλαγή από το κρατικό μοντέλο αλλά και την πλήρη ενσωμάτωση της οικονομίας μας στις οικονομίες της ευρωζώνης. Έτσι, μ’εναν μαγικό τρόπο, θα λύνονταν όλα τα προβλήματα και η χώρα μας θα γινόταν παράδεισος. Να υποθέσουμε οτι αρκούσε απλώς να εφαρμόζαμε τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και θα εξαφανίζονταν οι στρατιές των ανέργων, οι χαμηλοί μισθοί, οι απαράδεκτες συντάξεις, η ανέχεια, η πείνα, τα χιλιάδες προβλήματα στα νοσοκομεία και η παιδεια θα έπαυε να είναι προβληματική, εξαρτώμενη και απαξιωμένη. Χωρίς να υποστηρίζει κανείς οτι το ελληνικό κρατικό μοντέλο σε συνδυασμό με το πολιτικό σύστημα και τη διαφθορά, δεν φέρει το δικό του μερίδιο ευθύνης για την οικονομική κατάρρευση της χώρας, φαίνεται πως είναι σκοπίμως μονομερής αυτή η ρητορική (που δυστυχώς την ασπάζεται μια μεγάλη μερίδα του κόσμου με συλλογικά ενοχική σκέψη), διότι μας αποπροσανατολίζει από το βασικό οικονομικό ζητούμενο: Το γεγονός οτι η χώρα μας έχει μετατραπεί σε μια «αποικία χρέους» και πως η αποπληρωμή του, είναι μαθηματικώς σίγουρο οτι δεν θα γίνει ποτέ. Ως εκ τούτου έχουμε απολέσει ένα μεγάλο τμήμα της κυριαρχίας μας και της ελεύθερης πολιτικής μας έκφρασης και κατά συνέπεια της αστικής δημοκρατίας. Η κουβέντα μνημόνιο-αντιμνημόνιο λοιπόν, είναι πάντα επίκαιρη και θα έπρεπε να είναι ο πυρήνας κάθε πολιτικής σκέψης, συζήτησης και δράσης. Αυτή η κουβέντα είναι που αναδεικνύει τον ρόλο των τραπεζών, των αγορών, του παγκόσμιου οικονομικού μοντέλου, την συρρικνωση της δημοκρατίας και των εναλλακτικών επιλογών που θα μπορούσαμε να έχουμε. Έτσι λοιπόν, δίπλα στην αντίφαση των επαναστατών συριζαίων που γλεντάνε στην Κουμουνδούρου και την ίδια στιγμή τους συγχαίρουν οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι, ας βάλουμε κι άλλη μία: Την εκλογή μιας Βουλής, στην οποία δεν υπάρχει ούτε ένα αντιμνημονιακό κόμμα την ίδια στιγμή που οι 6 στους 10 ψήφισαν «ΟΧΙ» στο Δημοψήφισμα του Ιουλίου! Για την παραπλάνηση των συριζαίων, αλλά κι ενός μεγάλου τμήματος της κοινωνίας έχουμε ήδη μιλήσει (link1 & link2) καθώς πρόκειται για ένα εξίσου αντιφατικό «όχι στη λιτότητα, ναι στο ευρώ». Για την δεύτερη αντίφαση όμως, δεν αρκεί μόνο αυτή η εξήγηση.

Το στοιχείο της δεύτερης αντίφασης είναι που μας οδηγεί στην αναζήτηση απάντησης σε αυτό το θολό και αινιγματικό 44% της αποχής. Παρόλο που στο Δημοψήφισμα του Ιουλίου η αποχή κινήθηκε γύρω στο 38%, θεωρούμε πως πρόκειται για πληθυσμό με εντελώς διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά λόγω της φύσεως της διαδικασίας. Συνεπώς, είναι λογική συνέπεια να υποθέσουμε βάσιμα οτι ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που συμμετείχαν στο δημοψήφισμα και εκφράστηκαν υπέρ του «ΟΧΙ», τελικά θα πρέπει να απείχαν από τις παρούσες εκλογές. Η σύνδεση αυτή ενισχύεται και από ένα ακόμη δεδομένο: Το «ΟΧΙ» του Δημοψηφίσματος ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τις ξεκάθαρες υποδείξεις των Βρυξελλών, αλλά και της συντριπτικής πλειοψηφίας του μιντιακού συστήματος στη χώρα υπέρ του ΝΑΙ. Οι άνθρωποι όμως, κόντρα στο φόβο κι εν μέσω ασφυκτικών capital controls εκφράστηκαν διαφορετικά και εάν αναλύσει κανείς τον πολιτικό λόγο των συγκεκριμένων εκλογών, όπου, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, δεν υπήρχε ούτε μία υπόνοια εναντίωσης στο παγιωμένο μνημονιακό καθεστώς, θα διαπίστωνε οτι οι πολιτικές επιλογές ήταν εξαιρετικά περιορισμένες. Έτσι λοιπόν, ενώ από τη μία πλευρά οι ψηφοφόροι των μνημονιακών εντός Βουλής κομμάτων (εξαιρουμένου ΚΚΕ και Χ.Α.) έχουν αποδεχθεί τον μονόδρομο της μνημονιακής πολιτικής, με μια σημαντική μερίδα τους εγκλωβισμένη στις αντιφάσεις του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., έχουμε ένα μεγάλο ποσοστό που απλώς δεν εκφράστηκε ως προς την αντίθεσή του στις εφαρμοζόμενες πολιτικές αλλά και την οικονομική κατάσταση της χώρας όπως για παράδειγμα συνέβη μέσω του Δημοψηφίσματος. Αυτό το ποσοστό είτε θα αποδεχθεί σιωπηλά την συνέχιση αυτού του δρόμου, είτε θα προσπαθήσει να εκφραστεί πολιτικά εντός ή εκτός κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Έχουμε ήδη σχολιάσει το παράδοξο της άρνησης ψήφου ως πολιτική επιλογή και ιδεολογική στάση (link) και πού αυτό οδηγεί, αλλά υπάρχει ένα ακόμη κομμάτι ψηφοφόρων (θεωρούμε πως είναι και το μεγαλύτερο) που αρνήθηκε να ψηφίσει όχι για ιδεολογικούς λόγους αλλά λόγω απλής αντίδρασης. Αυτήν την σιωπηλή διαμαρτυρία, ο εκλογικός νόμος έρχεται να την εκμεταλλευτεί υπέρ του πρώτου. Με βάση αυτά τα δεδομένα λοιπον, αυτό που θα πρέπει να καταγραφθεί ως μεγάλη αποτυχία είναι, η πλήρης αδυναμία σχεδόν όλων των αντιμνημονιακών πολιτικών σχηματισμών να εισέλθουν στη Βουλή και να ξεπεράσουν συνολικά το αδύναμο ποσοστό του 4-5% (κι άλλο τόσο ποσοστό στο συστημικά ακίνδυνο ΚΚΕ), εξαιρώντας φυσικά την Χ.Α., η δράση της οποίας είναι ευρέως πλέον γνωστή (και όσοι την ψήφισαν, το έκαναν συνειδητά και δεν είχαν μόνο αντιμνημονιακά εφαλτήρια αλλά εθνικιστικά, ξενοφοβικά και ναζιστικά).

Αυτή η αποτυχία έκφρασης είναι που θα πρέπει να προβληματίσει σοβαρά την αριστερή πτέρυγα του πολιτικού φάσματος (φυσικά δεν συμπεριλαμβάνουμε πλέον σε αυτήν τον ΣΥΡΙΖΑ!) διότι για ακόμη μια φορά υπάρχει μεγάλη ασυμφωνία μεταξύ της αντίθεσης του λαού στις πολιτικές που ήδη εφαρμόζονται και θα συνεχιστούν με μεγαλύτερη ένταση και της πολιτικής της έκφρασης είτε εντός είτε εκτός κοινοβουλίου. Κρίνουμε όμως πως, η αντίθεση αυτή δεν είναι μονάχα υπόθεση της αριστεράς, ούτε κάποιου σημείου του πολιτικού φάσματος διότι δεν πρόκειται μόνο περί κάποιας ιδεολογικής μάχης. Όπως έχουμε ήδη σε πολλά σημεία αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα μας, αλλά και όπως θέλουμε να εξηγήσουμε και στη συνέχεια η μάχη είναι ευρύτερη και απέναντι στον ιδιότυπο ολοκληρωτισμό που επιβάλλουν οι κανόνες των αγορών και του νεοφιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου στην εφαρμογή των οποίων, δεν χωρούν ούτε αριστερές ούτε δεξιές κυβερνήσεις αλλά μόνο αυτές που, είτε έχουν «αριστερό» είτε «δεξιό» επικοινωνιακό πρόσημο, καλούνται να εφαρμόσουν τον μονόδρομο αυτής της επιλογής όπως εκφράζεται από το Θατσερικό δόγμα «There Is No Alternative». Έχουμε επίσης αναφέρει οτι, η πορεία του αντιφατικού «ναι στο ευρώ, όχι στη λιτότητα» ΣΥΡΙΖΑ και η κατάληξή της (για λόγους που δεν έχει σημασία ν’αναλύσουμε τώρα) είναι ένα άριστο παράδειγμα της ισχύος αυτού του δόγματος.

Μετά από δύο εκλογικές αναμετρήσεις κι ένα δημοψήφισμα, δεν θα έπρεπε να χαίρεται κανείς. Ούτε το «γελαστό παιδί» διότι μόλις 2 στους 8 ψηφοφόρους τον προτίμησε, ούτε όμως και κανείς άλλος από τους πολιτικούς σχηματισμούς λόγω της μεγάλης αποχής. Δεν θα έπρεπε να χαίρονται ούτε κι αυτοί που απείχαν. Η στάση τους, είτε είναι πολιτική είτε όχι, βοηθάει στο να αποκτήσει μεγαλύτερη ισχύ ο πρώτος αλλά και η ίδια η ψήφος των συμμετεχόντων: 50% αποχή σημαίνει περίπου 2 φορές ισχυρότερη ψήφος των συμμετεχόντων στη διαδικασία. Γι αυτό όμως που δεν θα έπρεπε να είναι κανένας ικανοποιημένος είναι το γεγονός οτι μετά από 3 εκλογικές διαδικασίες, η εφαρμοζόμενη πολιτική στη χώρα μας δεν πρόκειται ν’αλλάξει: Το μόνο που άλλαξαν είναι κάποιες λέξεις (κλασικό παράδειγμα τη μετονομασία της «τρόικας» σε «θεσμούς» και κάποια διαδικαστικά ζητήματα όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων). Κατά τα άλλα, όπως είπε και ο θείος Γιούνκερ: Δεν εχει σημασία εάν γίνονται εκλογές στην Ελλάδα. Οι μεταρρυθμίσεις θα γίνουν! Είχε δίκιο, σε αυτήν την Βουλή, δεν υπάρχει κανένας που να φέρνει αντίρρηση πλέον ως προς την ουσία, αλλά μόνο ως προς τη διαδικασία…

antifasistikos

#Σφηνάκι 52 – Οι δεύτερες σκέψεις

Αυτά που συμβαίνουν στον εικονικό κόσμο του facebook δεν είναι εν τέλει άσχετα με όσα συμβαίνουν στον πραγματικό κόσμο. Τα  γεγονότα καθεαυτά δεν είναι πάντα τα ίδια. Άλλα τρέχουν στο ένα και πολλές φορές άλλα τρέχουν στο άλλο με το facebook συνήθως να σχολιάζει τα όσα συμβαίνουν στον κανονικό κόσμο. Όμως, σε κάθε περίπτωση αυτό που συμβαίνει είναι η διαφορετική εστίαση: Άλλα πράγματα είναι σημαντικά για το facebook και άλλα για τα υπόλοιπα μέσα επικοινωνίας. Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε οτι, ο δημόσιος διάλογος, στον μεγαλύτερο βαθμό του, λαμβάνει πλέον χώρα στο facebook έχοντας ένα βασικό πλεονέκτημα – χαρακτηριστικό, το οποίο εμφανίζεται ίσως για πρώτη φορά. Αυτό που πραγματικά έχει ενδιαφέρον να δει κανείς δεν είναι το γεγονός καθεαυτό (διότι πολλά εξ αυτών είναι αδιάφορα), αλλά τις αντιδράσεις των ανθρώπων απέναντι σε αυτό. Αντιδράσεις αυθόρμητες, στην «απομόνωση» ενός υπολογιστή, πολλές φορές χωρίς δεύτερη σκέψη. Ίσως να ήταν διαφορετικές σε κανονικές συνθήκες, πιο ήπιες ή και αδιάφορες, ίσως να υπήρχε και αυτή η δεύτερη σκέψη που μας κάνει ένα κομματάκι πιο ώριμους κάθε φορά. Αυτό, εκλίπει. Δυστυχώς.

Θα φέρω ένα πρόσφατο παράδειγμα. Το γεγονός: Ένας καλλιτέχνης, λ.χ. ο Θηβαίος, βγήκε και είπε κάτι που ενόχλησε πολλούς. Δεν έχει σημασία αυτό το «κάτι», δεν θα το σχολιάσω τίποτε περισσότερο από το γεγονός οτι σαν άποψη είναι τόσο παλιομοδοτίκη που απλώς δείχνει αποκοπή από την πραγματικότητα κάτι που είναι πραγματικά μεγάλο κακό για έναν τραγουδοποιό. Σκέφτηκα μάλιστα οτι ίσως, αυτός είναι και ο λόγος που ο συγκεκριμένος έχει τόσα χρόνια να βγάλει ένα δίσκο. Θα σταθώ απλώς σε όσες δεύτερες σκέψεις δεν είδα να γίνονται από πουθενά:

1. Κατ’αρχήν αυτή η δεύτερη σκέψη δεν έγινε από τον ίδιο εκείνη τη δεδομένη ατυχή στιγμή. Ειναι προφανής η αλήθεια των λόγων του, διότι ξέρουμε όλοι πως σε συνθήκες ζωντανής (live) συνέντευξης εκφράζεις μια άποψη περίπου αυθόρμητα και φυσικά αυτό που θα πεις είναι τις περισσότερες φορές αυτό που πραγματικά πιστεύεις τη εκείνη τη δεδομένη στιγμή. Παρ’όλα αυτά ακόμη και σε αυτό το μικρό χρονικό διάστημα μεταξύ των λέξεων που ξεστομίζεις, μπορείς να κάνεις μια γενική αυτοκριτική «τί λέω τώρα» και να στρέψεις το λόγο σου κάπου αλλού. Οι κοινοτυπίες είναι το ασφαλέστερο καταφύγιο και σε βγάζουν από την ηθική υποχρέωση του να μην λες κάτι που δεν πιστεύεις. Εν πάσει περιπτώσει ο Θηβαίος δεν μπήκε στη διαδικασία των δεύτερων σκέψεων και είπε αυτά τα τόσο άστοχα πράγματα, για τα οποία όμως (προς τιμήν του!) ζήτησε συγνώμη την επόμενη κιόλας ημέρα.

2. Αλήθεια όμως τί γίνεται με τις «δικές μας» δεύτερες σκέψεις; Δεν εννοώ για τον καθένα φίλο και γνωστό που στιγμιαία τσατίστηκε και ξέρασε την τσατίλα του στον τοιχο του στο facebook μ’έναν αυθορμητισμό παρόμοιο του Θηβαίου. Εννοώ για κάπως πιο οργανωμένες σελίδες που απλούστατα χάριν ενός «καυστικού αντιμνημονιακού λόγου» που τις κάνει περισσότερο δημοφιλείς ταύτισαν την κριτική τους προς τις απόψεις ενός καλλιτέχνη με το έργο του. Δεν χρειάζεται να φέρουμε παραδείγματα: Το σχήμα είναι απλό. «Τέτοιος (κακός) καλλιτέχνης που είναι, τέτοιες χάλια απόψεις έχει». Καμία δεύτερη σκέψη, τίποτα που να μας οδηγεί έστω ένα μικρό βηματάκι προς την ωριμότητα. Βροχή τα likes (χειροκροτήματα) από κάτω και τα αρνητικά σχόλια για τον καλλιτέχνη. Σωστός όχλος μεσαιωνικού λαϊκού δικαστηρίου. Ο Θηβαίος οδηγήθηκε στην πυρά με συνοπτικές διαδικασίες και το «αριστερόμετρο» χτύπησε κόκκινο.

Θέλω, γράφοντας όλα αυτά, να υπερασπιστώ κάτι που δεν είδα κανέναν να το υπερασπίζεται: Την Τέχνη. Το χειρότερο απ’όλα είναι οτι δεν την υπερασπίστηκε ο ίδιος ο καλλιτέχνης. Ξέρετε γιατί; Απλούστατα γιατί μπήκε στη διαδικασία να κρίνει τους άλλους, τους νέους, τους ακροατές του, την ίδια την παραγωγό του ραδιοφώνου που του έκανε την τιμή να του πάρει συνέντευξη, με τον οικονομικίστικο όρο της «παραγωγικότητας»! Το έκανε, γνωρίζοντας σαφώς πως για την οικονομία, η τέχνη είναι απλά ένα εμπόρευμα και μετριέται σε χρήμα δηλαδή πωλήσεις τη μεγαλύτερη αξία των οποίων δεν καρπώνεται ο δημιουργός αλλά η εταιρία που προωθεί το προϊόν. Και θα έπρεπε να γνωρίζει πως αυτός ο τρόπος μέτρησης της αξίας είναι ολότελα άδικος για τους καλλιτέχνες. Η ιστορία της τέχνης, βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων.

Δεν την υπερασπίστηκε όμως ούτε το κοινό του. Ταύτισε τις απόψεις του δημιουργού με το δημιούργημα απλώς για να τον κρίνει. Ο Νταλί, αυτός ο μεγάλος καλλιτέχνης που επηρέασε μια ολόκληρη γενιά ακόμη και σήμερα, σημείο αναφοράς του σουρεαλισμού, ήταν δηλωμένος φασίστας και κολλητός του Φράνκο! Αλήθεια θα μπορούσε να πει κανείς οτι τα δημιουργήματά του είναι το ίδιο απαράδεκτα με τις απόψεις του; Μήπως ο Bowie; Ξέρετε οτι και αυτός υποστήριξε τον φασισμό σε μια φάση της ζωής του; Μήπως ο μεγάλος ηθοποιός και σκηνοθέτης Clint Eastwood δεν είναι γνωστός υπερσυντηρητικός ρεπουμπλικάνος και ανοιχτός υποστηριχτής του George Bush του νεότερου; Είναι θεωρώ, αγαπητοί αντιμνημονιακοί, αριστεροί, αριστεριστές και κάθε λογής «κράχτες», ζήτημα στοιχειώδους ωριμότητας να διαχωρίζουμε τον καλλιτέχνη από το έργο του. Ο καλλιτέχνης δεν είναι ο χριστιανικός Θεός και το δημιούργημα δεν είναι κατ’εικόνα και καθ’ομοίωσίν του. Είναι κάτι που φεύγει από τον ίδιο και βρίσκει τον δρόμο του προς το κοινό. Γι αυτό ακριβώς τον λόγο, το δημιούργημα είναι κάτι ζωντανό κι επιζεί μέσω αυτών που γίνονται κοινωνοί του, δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση τους ακροατές του έργου. Έτσι λοιπόν, ακόμη κι αν δεν σ’αρέσει ο Θηβαίος όπως συμβαίνει με τον γράφοντα, υπάρχουν κάποιοι που τον ακούνε και τους εκφράζει συνεπώς βρίζοντας το έργο του καλλιτέχνη, δεν απευθύνεσαι εν τέλει σε αυτόν, αλλά στον συνάνθρωπό σου, με τον οποίο κατά τα άλλα ενδεχομένως δεν έχεις τίποτε να χωρίσεις.

Όλα αυτά που προσπαθώ να γράψω τόσο στον καλλιτέχνη όσο και στο κοινό, έχει ήδη γράψει απλά και λιτά ο Ρίτσος: «Εμείς δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου, απ’ τον κόσμο. Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο.». Διαφωνεί κανείς;

Αυτό το άρθρο δεν θα γραφόταν εάν αυτό που συνέβη ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Δυστυχώς, έχει ξανασυμβεί και με άλλους καλλιτέχνες. Εν τέλει, το πρόβλημα δεν είναι οι απόψεις του Θηβαίου. Το πρόβλημα είναι οτι κανείς δεν υπερασπίστηκε την Τέχνη. Και ως γνωστόν η Τέχνη μας κάνει Ανθρώπους και είναι ίσως το καλύτερο μέσο για να καλλιεργηθούν συνειδήσεις, χαρακτήρες, η σκέψη και ο στοχασμός και στο τέλος όλες εκείνες οι εκλεπτυσμένες πτυχές της προσωπικότητας αλλά και το ελεύθερο πνεύμα, που τόσο μισεί ο Φασισμός. Μόνο στις σκοτεινότερες περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας η τέχνη μαράζωσε και αυτές οι περίοδοι ήταν ολοκληρωτικές και με μια σύγχρονη έννοια του όρου, φασιστικές. Αν αυτό συμβαίνει και τώρα, τότε σίγουρα αυτός που φταίει λιγότερο είναι ο καλλιτέχνης ό,τι απόψεις κι αν έχει…

Αρέσει σε %d bloggers: